Gündelik hayatın neredeyse tamamı artık dijital kayıt bırakıyor: bankacılık işlemleri, sağlık verileri, mesajlaşmalar, konum bilgileri ve sosyal medya hesapları. Bilişim hukuku, bu verilerin kimler tarafından, hangi amaçla ve hangi güvencelerle işlenebileceğini düzenleyen 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bilişim sistemlerine yönelik saldırıları suç olarak tanımlayan Türk Ceza Kanunu hükümlerini kapsar. Hem verisi izinsiz işlenen kişiler hem de veri işleyen şirketler bakımından süreler kısa, deliller ise kolayca kaybolabilir niteliktedir.
Bu alandaki başlıca konular
- Veri sorumlusuna başvuru ve Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet
- Veri ihlali sonrası kişilik hakkı tazminatı
- Şirketler için aydınlatma metni, açık rıza ve veri işleme süreçlerinin gözden geçirilmesi
- Bilişim sistemine girme, verileri bozma ve hesap ele geçirme suçlarında şikâyet
- Banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması, internet dolandırıcılığı
- Elektronik delillerin toplanması ve korunması
Kişisel verilerle ilgili haklar ve şikâyet
Herkes, kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bilgi isteme, yanlış işlenen verilerin düzeltilmesini, koşulları oluşmuşsa silinmesini isteme ve kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğramışsa zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir. Bu talepler önce yazılı olarak veri sorumlusuna iletilir; veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırır.
Başvurunun reddedilmesi, yanıtın yetersiz bulunması ya da süresinde yanıt verilmemesi hâlinde, yanıtın öğrenilmesinden itibaren otuz ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulabilir. Veri sorumlusuna başvurmadan doğrudan şikâyet yoluna gidilemez.
Bilişim suçları
Bir bilişim sisteminin bütününe ya da bir kısmına hukuka aykırı olarak girmek ve orada kalmaya devam etmek, sistemin işleyişini engellemek, verileri bozmak, yok etmek ya da değiştirmek Türk Ceza Kanunu’nda ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Başkasına ait bir banka veya kredi kartını kullanarak yarar sağlamak da ayrıca cezalandırılır.
Sosyal medya, e-posta ya da oyun hesaplarının ele geçirilmesi, sahte internet siteleri aracılığıyla kart bilgilerinin alınması ve hesap üzerinden tanıdıklardan para istenmesi uygulamada sık karşılaşılan durumlardır. Bu olaylarda bankaya ve platforma gecikmeden bildirim yapılması ve savcılığa şikâyette bulunulması, paranın izinin sürülmesi bakımından önemlidir.
Elektronik delilin korunması
Elektronik deliller kolayca silinebilir ya da değiştirilebilir. Ekran görüntüleri alınırken tarih, saat ve sayfa adresinin görünmesine dikkat edilmeli; mesajlar silinmemeli, cihazlar sıfırlanmamalıdır. Gerektiğinde içeriklerin noter ya da bilirkişi aracılığıyla tespiti yaptırılabilir.
Platformların tuttuğu giriş kayıtları (IP adresleri, cihaz bilgileri) belirli süreler boyunca saklanır; bu kayıtlar savcılık aracılığıyla istenebilir. Bu nedenle olay öğrenilir öğrenilmez harekete geçmek, kayıtların silinmeden önce talep edilmesini sağlar.
İlk adımlar
- Ekran görüntülerini tarih ve adres (URL) görünecek şekilde alın; mümkünse içeriğin bulunduğu sayfanın tamamını kaydedin.
- Kişisel verilerinizle ilgili taleplerinizi önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletin; yanıt süresi otuz gündür.
- Hesabınız ele geçirildiyse şifrelerinizi değiştirin, bankanıza bildirin ve giriş kayıtlarını saklayın.
Sık sorulan sorular
Şirket başvuruma yanıt vermezse ne olur?
Veri sorumlusu otuz gün içinde yanıt vermezse, başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunulabilir. Kişilik haklarının ihlali nedeniyle genel hükümlere göre tazminat hakkı ayrıca saklıdır.
Hesabım ele geçirildi; şikâyet süresi var mı?
Bilişim sistemine girme suçu şikâyete bağlı değildir, savcılık resen soruşturur. Ancak deliller ve giriş kayıtları zamanla kaybolabileceğinden vakit kaybetmeden başvurulmalıdır.
Şirketimizin KVKK yükümlülükleri nelerdir?
Kişisel veri işleyen şirketler; aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmek, verileri hukuka uygun sebeplere dayanarak işlemek, gerekli güvenlik önlemlerini almak ve ilgili kişilerin başvurularını süresinde yanıtlamakla yükümlüdür. Belirli koşulları taşıyanlar ayrıca veri sorumluları siciline kaydolur.


