İçeriğe geç
0 (536) 993 09 56

Kavramlar

Hukuk sözlüğü

Ceza yargılaması, idare hukuku, malpraktis, bilişim, fikri haklar, aile, miras, iş, icra ve sigorta konularında sık geçen kavramların kısa açıklamaları.

A

Adli kontrol
Tutuklama yerine uygulanabilen; yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, konutu terk etmeme gibi daha hafif koruma tedbirleri. Tutuklamaya itiraz
Aydınlatılmış onam
Hastanın, uygulanacak tıbbi müdahalenin niteliği, riskleri ve alternatifleri hakkında bilgilendirildikten sonra verdiği rıza. Aydınlatılmış onam
Ayrılma akçesi
Limited şirketten çıkan ya da çıkarılan ortağa, esas sermaye payının gerçek değeri karşılığında ödenen bedel. Limited şirkette çıkma

B

Bireysel başvuru
Temel bir hakkın kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla, olağan yollar tüketildikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru. Bireysel başvuru
Bilirkişi
Çözümü özel ya da teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin görüşüne başvurduğu uzman kişi ya da kurul; raporuna karşı süresi içinde itiraz edilebilir.

D

Danıştay
İdari yargının en üst mercii; bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan kararlarını temyizen inceler ve bazı davalara ilk derece olarak bakar. Ankara’dadır. Yüksek yargı rehberi
Değer kaybı
Kaza nedeniyle onarılan aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalma; karşı tarafın trafik sigortasından istenebilir. Değer kaybı

E

Edinilmiş mallara katılma
Eşler başka bir rejim seçmemişse geçerli olan yasal mal rejimi; boşanmada her eş diğerinin artık değerinin yarısını isteyebilir. Hesaplama aracı
Erişimin engellenmesi
İnternetteki bir içeriğe Türkiye’den erişimin teknik olarak durdurulması. Özel hayatın gizliliği ihlallerinde BTK’ya doğrudan başvuru yolu vardır. İçerik kaldırma

H

Hak düşürücü süre
Geçmesiyle hakkın kendisinin sona erdiği süre; mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Tenkis davasının süreleri buna örnektir.
Haczedilmezlik şikâyeti
Haczedilemeyecek bir mala ya da maaşın kanuni sınırı aşan kısmına haciz konulması hâlinde, yedi gün içinde icra mahkemesine yapılan şikâyet. Maaş haczi
Hizmet kusuru
Kamu hizmetinin kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi nedeniyle idarenin sorumlu tutulması; kamu hastanelerindeki hatalı uygulamalar bu kapsamda değerlendirilir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında, kanuni koşullar varsa hükmün beş yıllık denetim süresi boyunca sonuç doğurmaması.

İ

İddianame
Soruşturma sonunda yeterli şüphe oluştuğunda savcılığın düzenlediği ve kabulüyle kovuşturma evresini başlatan belge. Ağır ceza yargılaması
İhtiyati tedbir
Dava sonuçlanıncaya kadar hakkın korunması için mahkemenin verdiği geçici karar; örneğin taşınmazın devrinin önlenmesi.
İptal davası
İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ya da amaç yönünden hukuka aykırılığı iddiasıyla idare mahkemesinde açılan dava. İptal davası
İstinaf
İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye ya da bölge idare mahkemesinde hem maddi olay hem hukuk yönünden incelenmesi.
İştirak nafakası
Velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak için ödediği nafaka. Nafaka

K

Kıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçiye, sözleşme kanunda sayılan bir sebeple sona erdiğinde her tam yıl için otuz günlük ücret üzerinden ödenen tazminat. Kıdem ve ihbar
Kişisel veri
Kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi. Kurula şikâyet

M

Malpraktis
Tanı, tedavi ya da bakım sırasında tıbbın kabul gördüğü kurallara ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması sonucu hastanın zarar görmesi. Tıbbi malpraktis
Marka itirazı
Bültende yayımlanan bir marka başvurusunun tescil edilmemesi için yayımdan itibaren iki ay içinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan itiraz. Marka itirazı
Muris muvazaası
Mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak için bağışı satış gibi göstermesi; tapu iptal ve tescil davasıyla ileri sürülür. Tapu iptali
Müdafi
Şüpheli ya da sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukat.

Ö

Ödeme emri
İcra dairesinin borçluya borcu ödemesini ya da itiraz etmesini bildiren belgesi; ilamsız takipte itiraz süresi yedi gündür.
Önalım hakkı
Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların payı öncelikle satın alma hakkı.

S

Saklı pay
Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş için kanunun ayırdığı, mirasbırakanın tasarrufuyla dokunulamayan miras payı. Saklı pay ve tenkis
Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta şirketleriyle sigortalılar ve zarar görenler arasındaki uyuşmazlıkların hakemler aracılığıyla çözüldüğü kurum.

T

Tam yargı davası
İdarenin işlem ya da eylemlerinden zarar görenlerin tazminat için idari yargıda açtığı dava; çoğu zaman önce idareye başvuru gerekir.
Tebliğ
Bir belgenin kanuna uygun biçimde ilgilisine bildirilmesi; sürelerin çoğu tebliğ tarihinden işler. Elektronik tebligatta tebliğ, iletiyi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Süre hesaplama
Telif hakkı
Eser sahibinin eseri üzerindeki mali ve manevi haklarının bütünü; izinsiz kullanımda üç kata kadar tazminat istenebilir. Telif hakkı
Temyiz
Bölge mahkemesi kararlarının Yargıtay ya da Danıştay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesi. Yargıtay’da temyiz
Tenkis davası
Saklı payı zedelenen mirasçının, vasiyetname ve bağışların saklı payını karşılayacak ölçüde indirilmesi için açtığı dava.
Tutuklama
Kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeninin varlığı hâlinde, hüküm verilmeden önce kişinin özgürlüğünün hâkim kararıyla kısıtlanması.

V

Veri sorumlusu
Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu kişi ya da kurum.

Y

Yargıtay
Adli yargının en üst mercii; bölge adliye mahkemelerinin kanunda sayılan kararlarını temyizen inceler. Ankara’dadır.
Yoksulluk nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşin diğer eşten istediği nafaka.
Yürütmenin durdurulması
Telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık hâlinde, dava sonuçlanana kadar idari işlemin uygulanmasının durdurulması.

Z

Zamanaşımı
Belirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; karşı tarafça ileri sürülmesi gerekir. Zamanaşımı hesaplama

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla, yüz yüze ya da çevrim içi yapılır. Büro Ankara’dadır; Türkiye’nin her yerindeki yargı mercilerinde dosya takip edilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi