A
- Adli kontrol
- Tutuklama yerine uygulanabilen; yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü, konutu terk etmeme gibi daha hafif koruma tedbirleri. Tutuklamaya itiraz
- Aydınlatılmış onam
- Hastanın, uygulanacak tıbbi müdahalenin niteliği, riskleri ve alternatifleri hakkında bilgilendirildikten sonra verdiği rıza. Aydınlatılmış onam
- Ayrılma akçesi
- Limited şirketten çıkan ya da çıkarılan ortağa, esas sermaye payının gerçek değeri karşılığında ödenen bedel. Limited şirkette çıkma
B
- Bireysel başvuru
- Temel bir hakkın kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla, olağan yollar tüketildikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine yapılan başvuru. Bireysel başvuru
- Bilirkişi
- Çözümü özel ya da teknik bilgi gerektiren konularda mahkemenin görüşüne başvurduğu uzman kişi ya da kurul; raporuna karşı süresi içinde itiraz edilebilir.
D
- Danıştay
- İdari yargının en üst mercii; bölge idare mahkemelerinin kanunda sayılan kararlarını temyizen inceler ve bazı davalara ilk derece olarak bakar. Ankara’dadır. Yüksek yargı rehberi
- Değer kaybı
- Kaza nedeniyle onarılan aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen azalma; karşı tarafın trafik sigortasından istenebilir. Değer kaybı
E
- Edinilmiş mallara katılma
- Eşler başka bir rejim seçmemişse geçerli olan yasal mal rejimi; boşanmada her eş diğerinin artık değerinin yarısını isteyebilir. Hesaplama aracı
- Erişimin engellenmesi
- İnternetteki bir içeriğe Türkiye’den erişimin teknik olarak durdurulması. Özel hayatın gizliliği ihlallerinde BTK’ya doğrudan başvuru yolu vardır. İçerik kaldırma
H
- Hak düşürücü süre
- Geçmesiyle hakkın kendisinin sona erdiği süre; mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Tenkis davasının süreleri buna örnektir.
- Haczedilmezlik şikâyeti
- Haczedilemeyecek bir mala ya da maaşın kanuni sınırı aşan kısmına haciz konulması hâlinde, yedi gün içinde icra mahkemesine yapılan şikâyet. Maaş haczi
- Hizmet kusuru
- Kamu hizmetinin kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi nedeniyle idarenin sorumlu tutulması; kamu hastanelerindeki hatalı uygulamalar bu kapsamda değerlendirilir.
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
- İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında, kanuni koşullar varsa hükmün beş yıllık denetim süresi boyunca sonuç doğurmaması.
İ
- İddianame
- Soruşturma sonunda yeterli şüphe oluştuğunda savcılığın düzenlediği ve kabulüyle kovuşturma evresini başlatan belge. Ağır ceza yargılaması
- İhtiyati tedbir
- Dava sonuçlanıncaya kadar hakkın korunması için mahkemenin verdiği geçici karar; örneğin taşınmazın devrinin önlenmesi.
- İptal davası
- İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ya da amaç yönünden hukuka aykırılığı iddiasıyla idare mahkemesinde açılan dava. İptal davası
- İstinaf
- İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye ya da bölge idare mahkemesinde hem maddi olay hem hukuk yönünden incelenmesi.
- İştirak nafakası
- Velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak için ödediği nafaka. Nafaka
K
- Kıdem tazminatı
- En az bir yıl çalışmış işçiye, sözleşme kanunda sayılan bir sebeple sona erdiğinde her tam yıl için otuz günlük ücret üzerinden ödenen tazminat. Kıdem ve ihbar
- Kişisel veri
- Kimliği belirli ya da belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi. Kurula şikâyet
M
- Malpraktis
- Tanı, tedavi ya da bakım sırasında tıbbın kabul gördüğü kurallara ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması sonucu hastanın zarar görmesi. Tıbbi malpraktis
- Marka itirazı
- Bültende yayımlanan bir marka başvurusunun tescil edilmemesi için yayımdan itibaren iki ay içinde Türk Patent ve Marka Kurumuna yapılan itiraz. Marka itirazı
- Muris muvazaası
- Mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak için bağışı satış gibi göstermesi; tapu iptal ve tescil davasıyla ileri sürülür. Tapu iptali
- Müdafi
- Şüpheli ya da sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukat.
Ö
- Ödeme emri
- İcra dairesinin borçluya borcu ödemesini ya da itiraz etmesini bildiren belgesi; ilamsız takipte itiraz süresi yedi gündür.
- Önalım hakkı
- Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların payı öncelikle satın alma hakkı.
S
- Saklı pay
- Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş için kanunun ayırdığı, mirasbırakanın tasarrufuyla dokunulamayan miras payı. Saklı pay ve tenkis
- Sigorta Tahkim Komisyonu
- Sigorta şirketleriyle sigortalılar ve zarar görenler arasındaki uyuşmazlıkların hakemler aracılığıyla çözüldüğü kurum.
T
- Tam yargı davası
- İdarenin işlem ya da eylemlerinden zarar görenlerin tazminat için idari yargıda açtığı dava; çoğu zaman önce idareye başvuru gerekir.
- Tebliğ
- Bir belgenin kanuna uygun biçimde ilgilisine bildirilmesi; sürelerin çoğu tebliğ tarihinden işler. Elektronik tebligatta tebliğ, iletiyi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Süre hesaplama
- Telif hakkı
- Eser sahibinin eseri üzerindeki mali ve manevi haklarının bütünü; izinsiz kullanımda üç kata kadar tazminat istenebilir. Telif hakkı
- Temyiz
- Bölge mahkemesi kararlarının Yargıtay ya da Danıştay tarafından hukuka uygunluk yönünden incelenmesi. Yargıtay’da temyiz
- Tenkis davası
- Saklı payı zedelenen mirasçının, vasiyetname ve bağışların saklı payını karşılayacak ölçüde indirilmesi için açtığı dava.
- Tutuklama
- Kuvvetli suç şüphesi ve bir tutuklama nedeninin varlığı hâlinde, hüküm verilmeden önce kişinin özgürlüğünün hâkim kararıyla kısıtlanması.
V
- Veri sorumlusu
- Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden sorumlu kişi ya da kurum.
Y
- Yargıtay
- Adli yargının en üst mercii; bölge adliye mahkemelerinin kanunda sayılan kararlarını temyizen inceler. Ankara’dadır.
- Yoksulluk nafakası
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşin diğer eşten istediği nafaka.
- Yürütmenin durdurulması
- Telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık hâlinde, dava sonuçlanana kadar idari işlemin uygulanmasının durdurulması.
Z
- Zamanaşımı
- Belirli bir sürenin geçmesiyle alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; karşı tarafça ileri sürülmesi gerekir. Zamanaşımı hesaplama