İçeriğe geç
0 (536) 993 09 56

İcra ve İflas

Maaş Haczi ve Haczedilemeyen Mallar: Borçlunun Korunan Hakları

Maaş haczinin sınırı, nafaka alacaklarında farklı uygulama, birden fazla haciz, haczedilemeyen mallar, haczedilmezlik şikâyeti ve süresi, borçlunun haczedilmezlikten önceden feragati.

Kısaca

  • Maaş, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilir; haczedilecek kısım maaşın dörtte birinden az olamaz.
  • Nafaka alacakları için bu sınır uygulanmaz.
  • Haczedilemeyecek bir mala ya da maaşın sınırı aşan kısmına haciz konulduysa, öğrenmeden itibaren yedi gün içinde şikâyet edilebilir.

Bir icra takibinin kesinleşmesinden sonra alacaklının en sık başvurduğu yol, borçlunun maaşına haciz konulmasıdır. Maaş haczi, düzenli bir tahsilat imkânı sağlar; ancak kanun, borçlunun ve ailesinin asgari geçimini koruyan sınırlar öngörür. Bu sınırların aşılması hâlinde borçlu, icra mahkemesine şikâyet yoluyla haklarını koruyabilir.

Maaş haczinin sınırı

İcra ve İflas Kanunu’na göre maaşlar, her türlü ücretler, tahsisat ve benzeri gelirler, borçlu ile ailesinin geçinmeleri için icra memurunca gerekli görülen miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir. Ancak haczedilecek miktar, maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada maaşın dörtte biri oranında haciz konulması yaygındır.

Haciz, işverene gönderilen haciz müzekkeresiyle yapılır; işveren, kesintiyi her ay yaparak icra dosyasına göndermekle yükümlüdür. Müzekkereye rağmen kesinti yapmayan işveren, kesmesi gereken tutardan sorumlu tutulabilir.

Nafaka alacakları ve sıra

Nafaka alacakları için yapılan hacizlerde dörtte bir sınırı uygulanmaz; icra memuru, nafaka alacaklısının ihtiyacını ve borçlunun durumunu dikkate alarak daha yüksek oranda kesinti yapılmasına karar verebilir. Ayrıca nafaka hacizleri, diğer hacizlerden önce gelir.

Aynı maaş üzerinde birden fazla haciz varsa, sonraki haciz öncekinin bitmesini bekler; yani kesinti aynı anda birden fazla dosyaya yapılmaz. Bu sıra kuralı, borçlunun maaşının tamamen haciz altına girmesini önler.

Haczedilemeyen mallar

Kanun, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için bazı malların haczedilemeyeceğini öngörür. Bunlar arasında:

  • Borçlu ve ailesi için gerekli olan ev eşyası,
  • Borçlunun mesleği için gerekli olan alet, araç ve kitaplar,
  • Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı,
  • Borçlunun haline münasip evi (kanundaki koşullarla),
  • Kanunda sayılan sosyal yardımlar ve bazı ödemeler

yer alır. Emekli aylıklarının haczi ise özel kanunlarda ayrıca düzenlenmiştir; borçlunun açık rızası bulunmadıkça nafaka borçları dışında haczedilemez.

Haczedilmezlik şikâyeti

Haczedilemeyecek bir mal ya da maaşın kanuni sınırı aşan kısmı haczedildiyse, borçlu bu işlemi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilir. Mahkeme şikâyeti haklı bulursa haczin kaldırılmasına ya da kesinti oranının düşürülmesine karar verir.

Borçlunun takipten önce, örneğin bir kredi sözleşmesiyle, haczedilmezlik hakkından önceden feragat etmesi kural olarak geçersizdir. Ancak haciz sırasında açıkça verilen muvafakat ayrıca değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

İkramiye ve primlerime de haciz konulabilir mi?

Maaşın eki niteliğindeki ikramiye, prim ve benzeri ödemeler de haciz kapsamına girebilir; aynı sınırlar uygulanır.

Maaşımın yattığı banka hesabının tamamı haczedildi; ne yapabilirim?

Hesaptaki paranın maaş niteliğinde olduğu ve kanuni sınırın aşıldığı ileri sürülerek icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir; süre, öğrenmeden itibaren yedi gündür.

İşverenim haciz yüzünden beni işten çıkarabilir mi?

Maaşa haciz gelmesi tek başına haklı fesih sebebi değildir; bu gerekçeyle yapılan fesihlerin geçerliliği iş hukuku kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla, yüz yüze ya da çevrim içi yapılır. Büro Ankara’dadır; Türkiye’nin her yerindeki yargı mercilerinde dosya takip edilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi