Boşanma, yalnızca evliliğin sona ermesi değil; çocukların velayeti, onlarla kurulacak kişisel ilişki, nafaka, evlilik içinde edinilen malların paylaşılması ve kimi zaman tazminat gibi birbirine bağlı birçok sonucu olan bir süreçtir. Eşler bu konularda uzlaşabilirse anlaşmalı boşanma yoluna gidilebilir; uzlaşma yoksa boşanma sebebinin ve kusurun delillerle ispat edildiği çekişmeli dava görülür. Her iki yolda da aile mahkemesi, çocukların üstün yararını gözeterek karar verir.
Bu alandaki başlıca konular
- Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması ve davanın takibi
- Çekişmeli boşanma davalarında delillerin toplanması ve sunulması
- Velayet, kişisel ilişki ve velayetin değiştirilmesi davaları
- İştirak ve yoksulluk nafakası; nafakanın artırılması, azaltılması, kaldırılması
- Mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davaları
- Şiddet ve tehdit hâllerinde 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararları
Anlaşmalı boşanma
Evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilir. Bu durumda hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeli ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Hâkim, çocukların ve tarafların menfaatlerini göz önünde tutarak protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir. Bu nedenle protokolün açık, eksiksiz ve uygulanabilir biçimde hazırlanması önemlidir.
Velayet ve nafaka
Boşanmada velayetin hangi eşe verileceği, çocuğun yaşı, eğitimi, bakım ihtiyacı ve ebeveynlerle bağı gibi ölçütlerle, çocuğun üstün yararı esas alınarak belirlenir. Velayet kendisine verilmeyen eşle çocuk arasında kişisel ilişki düzenlenir. Yaşı ve olgunluğu elverişli çocuğun görüşü de dikkate alınır.
Velayeti kendisine bırakılmayan eş, gücü oranında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine iştirak nafakası ile katılır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğerinden yoksulluk nafakası isteyebilir. Tarafların mali durumlarının değişmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebilir.
Mal rejiminin tasfiyesi
Eşler evlenirken ya da sonradan başka bir mal rejimi seçmemişlerse, aralarında edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir. Evlilik süresince çalışma karşılığı edinilen gelirler ve bunlarla alınan mallar edinilmiş mal sayılır; evlilikten önce sahip olunan mallar, miras ve bağışla gelen mallar ise kişisel maldır.
Boşanmada her eş, diğerinin edinilmiş mallarından kalan artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahiptir. Taşınmazlar, araçlar, banka hesapları ve kredi ödemeleri bu hesapta ayrı ayrı değerlendirilir; değer tespiti için bilirkişi incelemesi yapılır.
İlk adımlar
- Evlilik tarihini, çocukların bilgilerini ve evlilik içinde edinilen malların kayıtlarını bir araya getirin.
- Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin hâkim önünde iradelerini açıklaması gerekir.
- Şiddet ya da tehdit varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı için aile mahkemesine, kolluğa veya savcılığa hemen başvurulabilir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokolün eksiksiz hazırlanması hâlinde dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanabilir; ancak duruşma günü mahkemenin iş yüküne göre değişir. Kararın kesinleşmesi için tebliğ ve kanun yolu süreleri de beklenir.
Velayet sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Koşulların esaslı biçimde değişmesi ve çocuğun üstün yararının bunu gerektirmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi istenebilir.
Eşimin adına kayıtlı evden pay alabilir miyim?
Ev evlilik içinde ve edinilmiş mallarla alınmışsa, tapuda kimin adına kayıtlı olduğuna bakılmaksızın katılma alacağı hesabına girer. Ödemelerin hangi kaynaktan yapıldığı belgelerle gösterilmelidir.


