İçeriğe geç
0 (536) 993 09 56

Ceza, idare ve kamu hakları

İdare hukuku

İdari işlemlere karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması, tam yargı davaları, kamu görevlilerinin disiplin ve atama işlemleri, idari para cezaları, Danıştay temyizi ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru.

Sütunlu bir kamu binasının girişi

İdare hukuku, kamu kurumlarının vatandaşlarla ve kendi personeliyle olan ilişkilerini düzenler. Bir bakanlık, belediye, üniversite ya da düzenleyici kurulun hukuka aykırı olduğu düşünülen işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; idarenin işlem ya da eylemlerinden doğan zararlar için tam yargı davası yoluna gidilir. Merkezî idarenin ve birçok kurumun merkezi Ankara’da olduğundan, bu kurumların merkezde aldığı kararlara karşı açılan davalarda Ankara idare mahkemeleri sıklıkla yetkili olur; idari yargının en üst mercii olan Danıştay da Ankara’dadır.

Bu alandaki başlıca konular

  • İdari işlemlere karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması talebi
  • İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan zararlar için tam yargı davası
  • Kamu görevlilerinin disiplin, atama, görevden uzaklaştırma ve özlük işlemleri
  • İmar, ruhsat ve yıkım kararları ile idari para cezalarına karşı başvurular
  • Bölge idare mahkemesine istinaf, Danıştay’da temyiz
  • Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru

İptal davası ve yürütmenin durdurulması

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden birinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır. Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi, işlemin tebliğinden itibaren idare mahkemelerinde altmış gündür. İlgili kişi, dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını ya da değiştirilmesini üst makamdan isteyebilir; bu başvuru dava süresini durdurur.

İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarıyla, mahkeme gerekçeli olarak yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Yürütmenin durdurulması talebi dava dilekçesinde ya da dava sırasında yapılabilir.

Tam yargı davası ve idareye başvuru

İdari eylemden zarar görenler, dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim ya da başka bir yolla öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak zararlarının ödenmesini isterler. İsteğin reddedilmesi ya da otuz gün içinde yanıt verilmemesi hâlinde dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir.

Kamu hastanelerindeki hatalı tıbbi uygulamalar, hizmet kusurundan doğan kazalar ve hukuka aykırı bir işlem nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararlar bu davaların konusudur. Kamu görevlisinin görevi sırasında verdiği zarar için dava görevliye değil idareye karşı açılır.

İstinaf, Danıştay ve bireysel başvuru

İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, tebliğden itibaren otuz gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir; konusu otuz bir bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davalarındaki kararlar kesindir. Bölge idare mahkemesinin kanunda sayılan kararları Danıştay’da otuz gün içinde temyiz edilebilir.

Olağan yollar tükendikten sonra temel bir hakkın ihlal edildiği iddiası varsa, otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Bu aşamalara ilişkin ayrıntılar yüksek yargı rehberinde yer alır.

İlk adımlar

  1. İşlemin size tebliğ edildiği tarihi not edin; idare mahkemesinde dava açma süresi kural olarak altmış gündür.
  2. Telafisi güç zarar doğuracak işlemlerde dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenebilir.
  3. Olağan kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi otuz gündür.
İdari para cezası%25 indirimli tutar, ödeme ve itiraz için son gün, kesinlik, zamanaşımı ve trafik cezası gecikmesi.Yasal süre (son gün)İtiraz, istinaf, temyiz ve dava sürelerinin son günü; adli tatil dahil.Dava ve icra harçlarıBaşvurma, peşin, karar ve tahsil harçları 2026 tarifesiyle.

Sık sorulan sorular

İdari işleme karşı dava açma süresi ne zaman başlar?

Kural olarak işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihten başlar. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde süre ilan tarihinden işler; ilan edilmeyen işlemlerde ise işlemin öğrenildiği tarih önem kazanabilir.

Önce kuruma itiraz etmek dava süresini kaçırır mı?

Dava açmadan önce üst makama yapılan başvuru dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde yanıt verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret hâlinde dava süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu hesap yapılırken başvuru tarihleri belgelenmelidir.

Uyarma ve kınama cezalarına karşı dava açılabilir mi?

Evet. Devlet memurlarına verilen bütün disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır. Dava süresi cezanın tebliğinden itibaren altmış gündür.

Makaleler

Konuyla ilgili yazılar

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla, yüz yüze ya da çevrim içi yapılır. Büro Ankara’dadır; Türkiye’nin her yerindeki yargı mercilerinde dosya takip edilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi