Fikri ve Sınai Haklar
Marka Başvurusuna İtiraz: İki Aylık Süre ve Kurum Önündeki Süreç
Bültende yayımlanan marka başvurularına itiraz süresi, mutlak ve nisbi ret nedenleri, karıştırılma ihtimali, itirazın incelenmesi, Kurum kararına itiraz ve Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava.
Kısaca
- Bültende yayımlanan bir marka başvurusuna itiraz süresi, yayım tarihinden itibaren iki aydır.
- İtiraz yazılı ve gerekçeli olmalı; ücreti de aynı süre içinde ödenmelidir.
- Kurumun nihai kararlarına karşı davalar Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülür.
Yıllardır kullandığınız bir markanın aynısı ya da kolayca karıştırılabilecek bir benzeri, başka biri adına tescil edilirse; markanızı kullanmaya devam etmeniz bile tartışmalı hâle gelebilir. Türk Patent ve Marka Kurumu, başvuruları yayımlayarak önceki hak sahiplerine itiraz imkânı tanır. Bu imkânın kısa bir süreye bağlı olması, marka sahipleri için düzenli izlemeyi zorunlu kılar.
Başvuru, yayım ve itiraz süresi
Marka başvurusu, Kurum tarafından şekil şartları ve mutlak ret nedenleri yönünden incelenir; engel görülmezse Resmî Marka Bülteninde yayımlanır. Yayımlanan başvurunun tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar, ilgili kişiler tarafından yayım tarihinden itibaren iki ay içinde yapılır. İtiraz yazılı ve gerekçeli olarak Kuruma sunulur; gerekçeler bu süre içinde verilmezse itiraz yapılmamış sayılır. İtiraz ücreti de aynı süre içinde ödenmeli ve ödemeye ilişkin bilgi Kuruma sunulmalıdır.
Hangi gerekçelerle itiraz edilir?
İtiraz, mutlak ve nisbi ret nedenlerine dayanabilir. Mutlak ret nedenleri; ayırt edici niteliği olmayan, malın cinsini ya da niteliğini doğrudan tanımlayan, halkı yanıltıcı işaretler gibi kamu düzenini ilgilendiren hâllerdir. Uygulamada en sık başvurulan gerekçe ise nisbi ret nedenleridir:
- Karıştırılma ihtimali: Başvuru, tescilli ya da önceki tarihli bir başvuruyla aynı veya benzer ve kapsadığı mal ve hizmetler de aynı veya benzer ise, halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğunda itiraz üzerine reddedilir.
- Tescilsiz önceki kullanım: Tescil edilmemiş ancak ticari hayatta kullanılan bir markanın sahibi, kullanım önceliğini kanıtlayarak itiraz edebilir.
- Tanınmış marka: Tanınmış bir markanın itibarından haksız yararlanılması ya da itibarının zedelenmesi ihtimali, farklı mal ve hizmetler için de itiraz gerekçesi olabilir.
- Kötü niyet: Başkasına ait olduğu bilinen bir işaretin, onun pazarına girmeden önce tescil ettirilmeye çalışılması.
İtirazın incelenmesi ve kullanım ispatı
İtiraz, başvuru sahibine bildirilir ve görüşü alınır. İtiraz eden, beş yılı aşkın süredir tescilli olan markasına dayanıyorsa, başvuru sahibi bu markanın ciddi biçimde kullanıldığının ispatını isteyebilir. Kullanım ispatlanamazsa itiraz, kullanılmayan mal ve hizmetler bakımından reddedilir. Bu nedenle marka sahiplerinin faturalar, kataloglar, reklamlar ve satış kayıtları gibi kullanım belgelerini düzenli olarak saklaması önemlidir.
Kurum kararına itiraz ve dava
Kurumun bu kapsamda aldığı kararlardan zarar gören taraflar, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli olarak Kurum nezdinde itiraz edebilir. İtiraz, Kurumun Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunca incelenir ve Kurumun nihai kararı verilir.
Kurumun Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında aldığı bütün kararlara karşı açılacak davalarda görevli ve yetkili mahkeme Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesidir. Türkiye’nin hangi şehrinde faaliyet gösterilirse gösterilsin, Kurum kararına karşı dava Ankara’da görülür. Dava sürecinde, tescil edilen markanın üçüncü kişilere devri gibi işlemlere karşı tedbir talepleri de değerlendirilebilir.
Sık sorulan sorular
İki aylık süreyi kaçırdım; artık bir şey yapamaz mıyım?
Başvuru tescil edilse bile, kanunda öngörülen koşullar varsa hükümsüzlük davası açılabilir; kötü niyetli tescillerde bu yol özellikle önemlidir. Ancak itiraz yolu, daha kısa ve masrafsız bir yöntemdir.
Markam tescilli değil; itiraz edebilir miyim?
Evet. Tescil edilmemiş ancak ticari hayatta kullanılan markanın sahibi, kullanım önceliğine dayanarak itiraz edebilir; bunun için kullanımın kapsamını ve tarihini gösteren belgeler gerekir.
Tescilli markamın koruma süresi ne kadar?
Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve on yıllık dönemler hâlinde yenilenebilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.


