İçeriğe geç
0 (536) 993 09 56

Terörle Mücadele (3713)

Terör Örgütü Propagandası Suçu: 3713 Sayılı Kanun m. 7/2, Sosyal Medya Paylaşımları ve İfade Özgürlüğünün Sınırı

Propaganda suçunun unsurları, şiddet yöntemlerini meşru gösterme, övme ve teşvik şartı, basın ve yayın yoluyla işlenmesi, haber verme ve eleştiri istisnası, sosyal medya paylaşımlarının değerlendirilmesi ve örgüt üyeliğinden farkı.

Av. Şadi SırkıntıAvukat · Kurucu 3 dk okuma

Kısaca

  • Suç, terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösteren, öven ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik eden propagandayla oluşur.
  • Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları kanunen suç değildir.
  • Ceza bir yıldan beş yıla kadar hapistir; basın ve yayın yoluyla işlenirse yarı oranında artırılır.

Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla birlikte terör örgütü propagandası suçlamasıyla yürütülen soruşturmaların önemli bir kısmı, bir paylaşım, yorum veya yeniden paylaşım üzerine başlamaktadır. Bu suçlamalarda belirleyici olan; ifadenin içeriği, bağlamı ve kanundaki özel unsurların gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Her sert eleştiri ya da rahatsız edici ifade propaganda suçunu oluşturmaz.

Suçun kanuni tanımı

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 7. maddesinin ikinci fıkrasına göre terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Suçun basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır; suça iştirak etmemiş yayın sorumluları hakkında ayrıca adli para cezasına hükmolunur.

Kanun, toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşmese dahi terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde örgüte ait amblem, resim veya işaretlerin asılmasını ya da taşınmasını, slogan atılmasını, ses cihazlarıyla yayın yapılmasını ve örgüt amblemini taşıyan üniformanın giyilmesini de aynı fıkra kapsamında cezalandırır.

Suçun unsurları: neye bakılır?

Propaganda suçunun oluşması için ifadenin yalnızca bir örgütten söz etmesi ya da bir olayı aktarması yeterli değildir. Kanundaki tanım, şu unsurların değerlendirilmesini gerektirir:

  • Şiddet yöntemiyle bağlantı: İfade, örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru göstermeli, övmeli ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik etmelidir.
  • Kast: Failin örgüt propagandası yapma iradesiyle hareket etmesi gerekir.
  • Bağlam: İfadenin kullanıldığı ortam, zaman, hedef kitle ve bütün olarak taşıdığı anlam birlikte değerlendirilir.

Haber verme ve eleştiri istisnası

2019 yılında yapılan değişiklikle maddeye, haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarının suç oluşturmadığı açıkça eklenmiştir. Bu hüküm; bir olayı aktaran gazetecilik faaliyetlerini, kamu politikalarına yönelik sert eleştirileri ve tartışma amacı taşıyan görüşleri koruma altına alır. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında da ifadenin şiddete çağrı içerip içermediği, ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin değerlendirilmesinde temel ölçüt olarak ele alınmaktadır.

Sosyal medya paylaşımları nasıl değerlendirilir?

Sosyal medyaya dayalı dosyalarda, paylaşımın kime ait olduğu, ne zaman yapıldığı, hesabın kullanıcısının kim olduğu ve paylaşımın tek başına mı yoksa bir dizi içerikle birlikte mi değerlendirileceği önem taşır. Bir içeriğin kendi yorumunu katmadan yeniden paylaşılması, beğenilmesi veya alıntılanması gibi durumlarda da failin bu içeriği benimseyip benimsemediği ve kanundaki övme ya da teşvik unsurunun oluşup oluşmadığı ayrıca incelenmelidir.

Hesabın başkası tarafından kullanıldığı, ele geçirildiği ya da paylaşımın tarih ve bağlamından koparılarak değerlendirildiği iddiaları, teknik inceleme ve dijital delillerle desteklenmelidir. İfade sırasında verilen açıklamalar, ilerleyen aşamalarda dosyanın seyrini doğrudan etkiler; şüpheli, ifade ve sorgusu sırasında müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir.

Propaganda ile örgüt üyeliği arasındaki fark

Propaganda suçu, örgüte üye olmayan kişi tarafından da işlenebilir. Örgüt üyeliği ise örgütle hiyerarşik ve organik bir bağın varlığını gerektirir; silahlı terör örgütüne üyelik beş yıldan on yıla kadar hapis cezasını gerektirir ve 3713 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca ceza artırılır. Bazı dosyalarda yalnızca paylaşımlara dayanılarak üyelik suçlamasına gidildiği görülür; bu durumda paylaşımların, örgütle süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk gösteren bir bağı ispatlamaya yetip yetmediği ayrıca tartışılmalıdır.

Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz yolları için tutuklamaya itiraz rehberine, olası ceza ve infaz sürelerine ilişkin genel bir fikir için ceza hesaplama aracına bakılabilir.

Sık sorulan sorular

Yıllar önce yaptığım bir paylaşım nedeniyle soruşturma açılabilir mi?

Paylaşım erişime açık kaldığı sürece soruşturma konusu olabilir; dava zamanaşımı ise suçun işlendiği tarih ve paylaşımın niteliğine göre değerlendirilir. Paylaşımın tarihi ve hangi bağlamda yapıldığı savunmada önemli bir unsurdur.

Paylaşımı silmek soruşturmayı sona erdirir mi?

Silme işlemi tek başına soruşturmayı sona erdirmez; içerik kayıt altına alınmışsa delil olarak değerlendirilmeye devam eder. Bununla birlikte paylaşımın kaldırılma zamanı ve nedeni dosyada dikkate alınabilir.

Bir haberi paylaşmak propaganda sayılır mı?

Kanun, haber verme sınırlarını aşmayan açıklamaların suç oluşturmadığını açıkça düzenler. Ancak haberin paylaşılırken eklenen yorumla birlikte örgütün şiddet yöntemlerini övme veya teşvik etme niteliği kazanıp kazanmadığı ayrıca değerlendirilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla, yüz yüze ya da çevrim içi yapılır. Büro Ankara’dadır; Türkiye’nin her yerindeki yargı mercilerinde dosya takip edilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi